Tour du lịch Lý Sơn đưa du khách đến với màu xanh của biển cả, màu cam của ánh hoàng hôn và màu nâu đất trên những công trình cổ là những điểm nhấn tạo nên vẻ đẹp rực rỡ cho hòn đảo này bên cạnh đó du khách còn đến với với những nơi ghi dấu ấn lịch sử một thời như: chứng tích mỹ sơn.
Chứng tích mỹ sơn nơi có số phận nghiệt ngã đã đưa tên tuổi Sơn Mỹ thành nơi ghi dấu tội ác của Đế quốc Mỹ, hằn sâu thâm tâm của nhân loại qua vụ thảm sát gây chấn động thế giới: “Vụ thảm sát Mỹ Lai”.
Đã hơn 45 năm đi qua, ngày tháng hòa bình về lại trên mảnh đất đẫm máu những người dân vô tội nhưng nỗi đau vẫn còn đó. Bên cạnh giá trị lịch sử, khu chứng tích Sơn Mỹ còn là nơi ghi lại tội ác điển hình của giặc Mỹ trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam, nơi tưởng niệm 504 đồng bào vô tội đã ngã xuống.
Lịch sử ghi lại, vào sáng ngày 16/3/1968, cuộc hành quân hủy diệt dã man do quân xâm lược Mỹ đánh vào người dân Sơn Mỹ vô tội không một tấc sắt trong tay. Với chủ trương “đốt sạch, phá sạch, giết sạch”, chúng đã biến nơi này thành vùng đất chết, quân Mỹ đổ bộ xuống phía tây xóm Thuận Yên thôn Tư Cung và xóm Mỹ Hội thôn Cổ Lũy xã Tịnh Sơn (Sơn Tịnh - Quảng Ngãi) khi bà con đang chuẩn bị cho một ngày lao động mới và cuộc tàn sát bắt đầu…
Chúng đã sát hại dân ở Sơn Mỹ là 504 người, trong đó có 182 phụ nữ, 173 trẻ em, 60 cụ già trong đó 24 gia đình bị giết sạch, 247 ngôi nhà bị thiêu cháy. “Vụ thảm sát Sơn Mỹ” là đỉnh cao trong muôn vàn tội ác của đế quốc Mỹ đối với nhân dân Việt Nam trong cuộc chiến tranh xâm lược phi nghĩa.
Trên thế giới, hầu như không nước nào mà báo chí không thuật lại, không đăng lại các bức ảnh vụ thảm sát Sơn Mỹ và lên tiếng tố cáo cuộc chiến tranh xâm lược tàn bạo của Mỹ ở Việt Nam. Vụ thảm sát ở Sơn Mỹ được dư luận so sánh với những cuộc thảm sát dã man nhất trong Chiến tranh Thế giới thứ 2; Ở Pháp báo “Paris hằng ngày” gọi Sơn Mỹ là một Oradour Việt Nam. Ở CHDC Đức, báo “Nước Đức mới” nói rằng, cái gì xảy ra ở Việt Nam chỉ có thể so sánh với hành động tàn khốc của Phát-xít Đức ở Lidice (Tiệp Khắc), Oradour (Pháp). Ở Anh, tờ “Thời báo” cũng viết: “Sơn Mỹ đứng ngang hàng với Guernica, Hiroshima, Sharpeville, đập vào lương tri loài người, một tội ác không thể tha thứ được”… Không chỉ trên các báo mà các chính trị gia, các giới, các tầng lớp nhân dân yêu chuộng hòa bình trên thế giới đã tổ chức nhiều cuộc mít-tinh lên án hành động tàn ác của quân đội Mỹ ở Sơn Mỹ (Việt Nam).
Khu chứng tích Sơn Mỹ được xây dựng để tưởng niệm 504 người đã ngã xuống, đồng thời cũng để ghi dấu một trong muôn vàn tội ác của đế quốc Mỹ trong cuộc chiến xâm lược Việt Nam. Nằm trên diện tích 2,4 ha thuộc địa phận xóm Khê Thuận (thôn Tư Cung, xã Tịnh Khê), khu chứng tích gồm một số di tích gốc được bảo tồn, tôn tạo như cụm di tích ruộng ông Nhiều, tháp canh, gốc cây gòn (xóm Khê Thuận), di tích vườn ông Phạm Minh (xóm Khê Đông), di tích vườn ông Phạm Hội (xóm Khê Tây), hầm chống pháo của gia đình các ông Lý Lệ, Ngô Mân tại thôn Cổ Lũy (xóm Mỹ Hội), các ngôi mộ tập thể chôn nạn nhân vụ thảm sát và dấu tích của những ngôi nhà bị thiêu rụi…
Khu chứng tích Sơn Mỹ đã được Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch công nhận di tích quốc gia ngày 29/4/1979. Đến năm 2002, nơi đây một lần nữa lại được công nhận di tích quốc gia đặc biệt quan trọng.
Năm 2003, với sự hỗ trợ của Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch, khu chứng tích Sơn Mỹ đã được mở rộng thêm, nâng cấp tôn tạo với kinh phí lên đến 11,7 tỷ đồng, bao gồm phục dựng khuôn viên ngoài trời với nguyên bản thảm trạng năm xưa, xây dựng nhà trưng bày theo mô-típ nhà mồ, lập tượng đài, đường nội bộ, nhà ăn, phòng khách và phòng chiếu phim tư liệu với phim “Tiếng vĩ cầm ở Mỹ Lai” … Công trình đã được hoàn thành và đưa vào sử dụng từ năm 2005. Hiện nay tại Nhà trưng bày đã có hơn 160 hiện vật, 135 hình ảnh và nhiều phim tư liệu về Sơn Mỹ phục vụ khách tham quan.
Năm 2007 là một năm đặc biệt kỷ niệm 40 năm vụ thảm sát Mỹ Lai, một cựu chiến binh Mỹ đã vượt nửa vòng trái đất và cả một quá khứ cay đắng, để tặng Ban quản lý khu chứng tích băng video ghi lại cảnh cuồng sát năm xưa. Cũng trong năm này, vào ngày 5 tháng 9, nhà đạo diễn người Mỹ Oliver Stone đã đến Sơn Mỹ để tìm hiểu về vụ thảm sát Mỹ Lai, chuẩn bị cho việc khởi quay bộ phim “Pink Ville” tại Quảng Ngãi và Đà Nẵng.
Để góp phần cho nhân dân thế giới thấu hiểu và cảm thông với những nỗi đau nhức nhối của Sơn Mỹ, của Việt Nam, thì không thể không nhắc đến “Cô bé Sơn Mỹ” Võ Thị Liên. Năm ấy chỉ là cô bé 13 tuổi, là một trong số rất ít người dân Sơn Mỹ may mắn thoát khỏi bàn tay của tử thần. Năm 15 tuổi, Võ Thị Liên đã đến nhiều nước trên thế giới như Trung Quốc, Liên Xô, các nước Đông Âu, Bắc Âu, Tây Âu, Nhật Bản... để kể những đau thương mà mình và đồng bào mình đã trải qua, làm xúc động hàng triệu trái tim trên thế giới. “Cô bé Sơn Mỹ” Võ Thị Liên đã trở thành một biểu tượng của nỗi đau Sơn Mỹ, của nỗi đau Việt Nam và về sau chị luôn tích cực hoạt động cho từ thiện và hòa bình.
Đến thăm Sơn Mỹ, du khách bắt gặp nhiều cảm xúc khi thả bộ trong những thôn làng, tại những nơi đã từng xảy ra cuộc thảm sát, nhìn thấy đó đây những tấm bia được dựng lên tại chính những nơi đã có người nằm xuống, như tại tháp canh ở rìa làng bên con đường đất nhỏ xóm Thuận Yên nơi 102 người bị bắn chết, tại cây gòn nơi 15 phụ nữ và trẻ em bị sát hại, hay ở xóm Mỹ Hội nơi 97 thường dân bị tàn sát, 11 người khác bị giết trong vườn nhà ông Phạm Đạt… Du khách không thể không dừng chân trước tượng đài kỷ niệm để chia sẻ nổi đau cùng sự cảm thông trước cái chết đầy uất nghẹn của những người dân lành vô tội.
Ghé thăm Nhà Chứng tích, du khách còn được tận mắt chứng kiến hình ảnh vụ thảm sát đã được phóng viên quân đội Mỹ Ronald Haeberle ghi lại qua hàng chục bức ảnh từng làm thổn thức bao trái tim và dấy lên sự căm phẫn trước tội ác chiến tranh mà đế quốc Mỹ gây ra; những vật dụng thường ngày của người dân còn lỗ chỗ vết đạn, từ cái mâm thau cũ, chiếc áo, đôi dép… đến chiếc mõ của nhà sư Thích Tâm Trí hay chiếc kẹp tóc của cô Nguyễn Thị Huỳnh được người yêu tìm nhặt và cất giữ trong suốt 8 năm trước khi tặng lại cho Nhà Chứng tích…
Tại khu chứng tích đã xây dựng một tháp chuông hòa bình ở phía Đông, cách tượng đài chứng tích Sơn Mỹ chừng 300m, hoàn thành vào ngày 29/12/2009. Tháp chuông cao 9m, diện tích 24m², bên trong treo một quả chuông đồng cao 1m, đường kính miệng 0,6m được phường đúc Huế thực hiện. Trên thành chuông có khắc nội dung “Sơn Mỹ, 16/3/1968” nhằm ghi nhớ ngày 504 thường dân vô tội tại làng quê Sơn Mỹ bị thảm sát, ngoài ra còn có hoa văn hình dây và hai cặp chim bồ câu tung cánh được đúc nổi đối xứng hai bên nói lên khát vọng yêu mến hòa bình của dân tộc Việt Nam. Mỗi ngày vào khoảng 5 giờ 30, nhân viên phụ trách sẽ đánh 5 hồi và 4 tiếng chuông tượng trưng cho lời cầu nguyện gởi tới những nạn nhân với niềm mong mỏi các hương hồn sớm được siêu sinh tịnh độ.
Sơn Mỹ - một góc nhỏ của đất nước Việt Nam, vẫn luôn là tiếng gọi thức tỉnh lương tri của loài người. Khu Chứng tích Sơn Mỹ rộng mở đón khách đến thăm hàng ngày, khách nước ngoài đến đây ngày càng gia tăng, đủ mọi tầng lớp, mọi quốc tịch. Đặc biệt trong số khách nước ngoài, ngày càng có nhiều người Mỹ đến thăm Sơn Mỹ, họ đến đây tỏ lòng cảm thông với những nỗi đau sâu thẳm mà chính quyền và quân đội nước họ đã gây ra cho nhân dân Việt Nam. Nhiều cựu binh Mỹ khi đến thắp hương, cúi đầu tưởng niệm trước những người đã khuất, họ bày tỏ nỗi ăn năn, niềm hối hận với những gì mà họ và đồng đội của họ đã gây ra trong cuộc chiến phi nghĩa này. Ở nơi “cầu nguyện” này không bao giờ vắng bóng người, nhất là trong ngày tưởng niệm hằng năm - ngày 16/3, dấu tích đau thương này luôn nhắc nhở loài người hãy luôn cảnh giác, bởi chiến tranh là mất mát, là đau thương mà Sơn Mỹ là một vết hằn, một dấu ấn luôn khắc sâu trong tim nhân loại.
Năm 2010 – đánh dấu 42 năm ngày diễn ra vụ thảm sát, Trung úy William Calley - viên sĩ quan từng chỉ huy một trung đội tham gia vụ thảm sát kinh hoàng ở Mỹ Lai đã tỏ ra sám hối, mở lời xin lỗi về vụ việc này trước công luận. Dù là lời xin lỗi muộn màng nhưng người dân Việt Nam với tấm lòng bao dung, nhân hậu đã chấp nhận để gạt qua nhưng nỗi đau và mở ra những trang đời mới cho tương lai. Trên mảnh đất hoang tàn ngày ấy, nơi mỗi ngọn cỏ mong manh cũng thấm đẫm màu máu ấy giờ đây đã phủ lên một màu xanh của hòa bình và hy vọng. Từ trong đau thương ấy Sơn Mỹ đã kiêu hãnh đứng lên, bộ mặt nông thôn cũng đã thay da đổi thịt bởi những con đường bê tông trải dài, trường học, trạm y tế, những ngôi nhà khang trang ...
Hiện nay, Khu chứng tích Sơn Mỹ không những có giá trị về lịch sử mà còn cả giá trị về du lịch, nằm trong tuyến du lịch của TP. Quảng Ngãi: Thiên Ấn (khu mộ cụ Huỳnh Thúc Kháng) - Châu Sa - Sơn Mỹ - Mỹ Khê - Dung Quất nên hằng năm đã thu hút hàng chục nghìn du khách đến tham quan.
Những người còn sống sót trong vụ thảm sát năm ấy có kẻ ở, người đi nhưng bao giờ lòng cũng hướng về nơi những người thân yêu của mình đã nằm lại để hát lên khúc hát hòa bình. Và hình ảnh đôi chim bồ câu trên chiếc chuông tại khu chứng tích mãi ngân lên những thanh âm trong trẻo nguyện cầu cho những linh hồn vô tội và cũng để thức tỉnh lương tri con người…
Khu chứng tích Sơn Mỹ là di tích thảm sát duy nhất tại Việt Nam còn giữ được những bức ảnh minh chứng sự dã man của đế quốc xâm lược và thể hiện tính kiên cường, bất khuất của dân tộc.
....
Xem thêm: du lich dao ly son
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét